Prawie codziennie pojawiają się informacje o cudownych samochodach elektrycznych lub przynajmniej hybrydach, które są masowo produkowane i sprzedawane. W rzeczywistości elektryczna motoryzacja to nadal margines. Najbardziej wspaniałe i ekologiczne są pojazdy w pełni elektryczne. Niestety, właśnie do nich nam najdalej i nie ma znaczenia fakt, że pojawiają się w handlowej ofercie niektórych firm. Zbudować jeżdżący samochód elektryczny nie jest trudno, ale produkować taki, by miał sens ekonomiczny i praktyczny, na razie się nie udaje. Te pojazdy są „próbnymi balonami”. Przykładem niech będzie historia miejskiego samochodu elektrycznego Think z Norwegii, ciągnąca się przez kilkanaście lat. Ten model przeszedł przez ręce Forda, licznych właścicieli prywatnych, był wspierany przez norweskie państwo. Obecny producent niedawno zgodził się na kolejne bankructwo przedsięwzięcia. Elektromobilność obejmuje także pojazdy hybrydowe i tu jest lepiej. Hybrydy są drogie, ale nie tak bardzo jak się wydaje, a przy tym użyteczne. Trzecia grupa to samochody wodorowe albo wodorowo elektryczne, czyli na ogniwa paliwowe. Po niedawnym zachłyśnięciu się tym tematem obecnie jest cisza, chyba dlatego, że nie wiadomo skąd brać tanio i ekologicznie wodór w dużych ilościach. Jego spalanie w pojeździe (lub reakcja w ogniwie) nie tworzy zanieczyszczeń, ale masowa produkcja przeciwnie. Elektromobilność dopiero się rodzi. Wszyscy analitycy przyznają, że elektryczne samochody to pewna przyszłość, choć spierają się jak odległa. Niedawno koncern Bosch określił swoje zaangażowanie w tym dziale motoryzacji i spróbował przeanalizować realną przyszłość elektromobilności. Na rynku pojawiają się rozsądne samochody hybrydowe oraz, pozornie konkurencyjne dla nich, elektryczne. Aby je ocenić, trzeba spojrzeć na nie od strony kosztów i walorów użytkowych, a potem porównać z typowymi pojazdami z silnikami spalinowymi. Typowa hybryda, która ma silniki spalinowy i elektryczny oraz akumulator z wysokoprądowym układem elektrycznym, może być o kilkanaście procent droższa od porównywalnego samochodu z klasycznym napędem. Inaczej jest z pojazdem elektrycznym, w którym nie ma silnika tłokowego, a więc koszt spada o ok. 3000 euro. Silnik elektryczny jest tańszy, liczmy 2000 euro i ta kwota obejmuje także układy elektroniczne. Decydującym elementem jest jednak akumulator. W osobowym samochodzie o rozsądnym zasięgu musi on mieć pojemność od 35 kWh wzwyż. Obecnie najbardziej wydajne są akumulatory litowo-jonowe. Jeszcze niedawno ich cena w przeliczeniu na 1 kWh wynosiła ok. 1000 euro, dziś można przyjąć, że jest to ok. 800 euro. Zatem cenę samochodu elektrycznego w ponad połowie kształtuje akumulator. Jak będzie w przyszłości? Bosch podaje, że rozwijająca się w spółce z Samsungiem (SB LiMotive) produkcja akumulatorów litowo-jonowych rokuje bardzo dobrze. Akumulatory stanieją w 2015 r. do 350 euro/kWh, a w 2020 r. do 250 euro/kWh. Oznacza to, że za ok. 10 lat bateria w samochodzie elektrycznym będzie kosztowała od 6 do 12 tys. euro, nadal stanowiąc znaczną część ceny pojazdu. Bosch już wytwarza wszystkie komponenty do pojazdów elektrycznych. Spółka SB Li-Motive produkuje oprócz akumulatorów falowniki (wkrótce 3. generacji, zwarte i stosunkowo lekkie) zmieniające prąd stały w zmienny i odwrotnie, układy ładujące, elektronikę sterującą, układy hamulcowe ze zdolnością odzyskiwania energii oraz silniki elektryczne. Niemcy widzą spore możliwości obniżenia kosztów komponentów samochodów elektrycznych nie tylko w zwiększeniu serii produkcyjnych, ale też w standaryzacji. Obecnie nadmierne koszty powstają np. przez brak norm na najprostsze elementy złączne dla przewodów, przez które płyną prądy o wysokim napięciu i natężeniu. Mimo to z prognoz wynika (patrz powyższe obliczenie), że po 2020 r. popularny samochód elektryczny będzie nadal o 45% droższy od odpowiednika z silnikiem spalinowym. Jakie będą jego właściwości użytkowe? Na pewno tańsza będzie codzienna eksploatacja. Wiele zależy od tego, jak ukształtują się ceny paliw płynnych lub gazowych. Obecnie rosną, ale przyczyny są pozaekonomiczne, gdyż wyczerpanie światowych zasobów ropy i gazu raczej się od dala, niż przybliża.

Rozwinięcie elektrycznego wątku w 09/2011 VanEkstra. Zapraszamy do lektury.